Riothermie: warmte uit het riool voor comfortabele en duurzame woningen

Bij het Buikslotermeerplein in Amsterdam-Noord gebeurt iets nieuws. Binnenkort worden 607 appartementen verwarmd met warmte uit het riool. Dit heet riothermie. In andere landen gebeurt dit al vaker, maar voor Amsterdam is dit een eerste keer. De woningen aan de H. Cleyndertweg en omgeving maken hiermee een grote stap richting duurzaam wonen.

Waarom riothermie?

De overstap naar riothermie is onderdeel van een grote renovatie van flats uit de jaren ’70. Deze woningen waren slecht geïsoleerd en niet meer comfortabel. De renovatie zorgt niet alleen voor gasloze woningen, maar ook voor betere isolatie en meer comfort. De woningen worden warmer in de winter, koeler in de zomer en de energiekosten gaan omlaag.

In een drukke stad als Amsterdam is er weinig ruimte. Riothermie is slim, omdat het gebruikmaakt van het riool dat er al ligt. Het water in het riool bevat warmte die opnieuw gebruikt kan worden om woningen te verwarmen.

Hoe werkt het?

Rioolwater heeft het hele jaar door een vrij constante temperatuur. In de winter is dat ongeveer 12 graden en in de zomer kan het oplopen tot 25 graden. Dit komt doordat warm water van douches, wasmachines en afwas in het riool terechtkomt.

In Noord is een warmtewisselaar geplaatst in een grote rioolbuis. Het rioolwater stroomt langs een gesloten systeem met schoon water. De warmte wordt overgedragen, maar het rioolwater en het schone water mengen niet. Het schone water gaat daarna naar warmtepompen, die de temperatuur verhogen tot ongeveer 70 graden. Dat is warm genoeg voor verwarming en warm kraanwater.

De woningen krijgen warmte via een collectief warmtenet. Er zijn dus geen individuele warmtepompen met buitenunits nodig. Omdat de warmtepompen starten met relatief warm water, gebruiken ze minder elektriciteit. Dat maakt het systeem energiezuinig en geschikt voor de toekomst.

Verduurzamen van de woningen

Naast de nieuwe manier van verwarmen worden de woningen grondig verbeterd. Ze krijgen betere isolatie, nieuwe kozijnen, dakisolatie en zonnepanelen. Ook stappen alle bewoners over op elektrisch koken. Samen zorgen deze maatregelen voor meer comfort en een lager energieverbruik.

Bewoners stap voor stap meegenomen

Een belangrijk onderdeel van dit project is het participatietraject. Bewoners zijn vanaf het begin betrokken en goed geïnformeerd. De renovatie is een totale woningverbetering, niet alleen als een technische verandering. Elke woning is anders. Sommige bewoners wonen hier al tientallen jaren en hebben hun huis aangepast. Daarom is gekozen voor een persoonlijke aanpak. Bewoners krijgen uitleg, praktische hulp en begeleiding bij de overstap. Denk aan hulp bij het aanpassen van de keuken, het verzwaren van de meterkast en het regelen van nieuwe energiecontracten.

Belangrijk is dat de verduurzaming niet leidt tot een huurverhoging. Bewoners krijgen een comfortabeler huis, zonder hogere woonlasten.

Leren voor de toekomst

Dit project laat zien dat verduurzamen in bestaande wijken mogelijk is, maar ook tijd en aandacht vraagt. De voorbereiding duurde lang en was kostbaar. De hoop is dat volgende projecten sneller en eenvoudiger kunnen worden uitgevoerd, met de kennis die hier is opgedaan.

Een duurzame stap vooruit

Vanaf medio 2026 zijn de woningen gasloos, beter geïsoleerd en klaar voor de toekomst. Minder tocht, een gelijkmatige temperatuur en een duurzamere energievoorziening. Dit project laat zien hoe technische innovatie en een goed participatietraject samen kunnen zorgen voor prettig en duurzaam wonen in Amsterdam.